De lessen van knooppunt Joure

8 oktober 2015

"Shaping BAM Together" betekent ook leren van elkaar. Vandaar dit verslag van BAM Infra Nederland.

De bouw van het nieuwe knooppunt bij Joure hebben we helaas niet gescoord. Wat was de oorzaak en welke lessen kunnen we trekken uit het tendertraject? Een gesprek met tendermanager Hendrik Jan Huiting.

 

Knooppunt JoureDe reconstructie van knooppunt Joure verbetert de verkeersdoorstroming en -veiligheid op het kruispunt tussen de A6 en de A7. Rijkswaterstaat besteedde het project aan op basis van EMVI (Economisch Meest Voordelige Inschrijving). In juni hoorden we dat we het project niet in de wacht hadden gesleept: we hadden gemiddeld gescoord op het EMVI-gedeelte en de hoogste prijs neergelegd.

Creativiteit

Terugblikkend stelt Hendrik Jan vast dat het tenderteam de opdracht te ‘braaf’ heeft uitgevoerd. ‘Wij hebben de eisen en randvoorwaarden in de uitvraag netjes ingevuld. Dat is in basis uitstekend, maar het heeft ons in dit werk de das omgedaan.’ De keurige aanpak had onder andere te maken met de teamsamenstelling: ‘Wij gingen voor een goed resultaat, waren gericht op een realistische planning en kozen voor bewezen techniek. We misten voldoende creatievelingen, die buiten de kaders denken en grenzen opzoeken. Als je wilt winnen, moet je harder op zoek gaan naar onderscheidend vermogen.’

Tijdig stoppen

Ook ervaringen uit eerdere projecten hebben ertoe geleid dat het tenderteam behoudend is geweest: ‘Tijdens de tender voor de N261 hebben we ons hoofd gestoten door opportunistische keuzes te maken. Dat hebben we bij de tender Joure bewust niet gedaan. Aanvankelijk dachten we ons met een aantal specifieke technieken te kunnen onderscheiden, maar dat bleek niet waar te zijn. Daarmee was ons onderscheidend vermogen verdwenen en moesten we het op prijs zien te winnen. Ergens wisten we wel dat we dat niet zouden redden. De markt in Friesland is moeilijk: het gaat altijd om een lage prijs en de uitvoering verloopt vaak moeizaam. Wellicht hadden we op dat moment, samen met de directie, moeten besluiten om te stoppen met de tender. Soms willen we té veel ballen in de lucht houden.’

Kostenbewust

Ondanks de goede interactie tussen de disciplines ziet hij nog meer leerpunten. Zo moeten tenderteams op het EMVI-gedeelte een goede afweging maken tussen de investeringen die ze doen en de beloning die dit oplevert. ‘Het aanleggen van een tijdelijke weg om verkeershinder te minimaliseren is duur. Dat moet je terugverdienen in de EMVI-waardering. Deze waardering moet minimaal drie keer zo hoog zijn, want het blijft een inschatting welke waardering de aanbesteder ons gaat geven. In ons enthousiasme zijn we te optimistisch geweest en hebben we relatief veel geld geïnvesteerd in tijdelijke maatregelen.’

Leerproces

Met de kennis van nu zou Hendrik Jan het tenderproces op dezelfde wijze doorlopen. ‘Dankzij de Lean-sessie voor het opstellen van de tenderplanning en de weekly stand hadden we een beheerst tenderproces, hebben we milestones gehaald en waren we ruim op tijd gereed.’ Op het inhoudelijke deel pakt hij het de volgende keer anders aan. ‘Het ideale tenderteam is een mix van durvers en mensen met een meer behoudend karakter. Met dit team ga je op zoek naar je onderscheidend vermogen. Als blijkt dat je dit niet kunt waarmaken, is het beter om te stoppen en te focussen op een project waarop je wel onderscheidend kunt zijn. Ook moeten we ons tijdens de tender goed bewust zijn van de kosten én commerciëler denken. Het is verstandig om vanaf het begin met elkaar en de directie een richtprijs af te spreken en daarop te blijven focussen.’

Als laatste punt geeft Hendrik Jan aan dat we ons bewust moeten zijn van de risico’s, maar de kansen niet mogen laten liggen. ‘Het was gemakkelijker om risico’s te benoemen dan kansen te signaleren én te verzilveren.’